พระอาทิตย์ขึ้น–ตก พะเยา
พะเยาอยู่ภาคเหนือ พิกัดตัวเมือง 19.172°N 99.894°E — เป็นจังหวัดที่อยู่ทางตะวันออกเป็นอันดับที่ 59 และเหนือเป็นอันดับที่ 3 จาก 77 จังหวัด ตำแหน่งนี้ทำให้พระอาทิตย์ขึ้นที่นี่เร็วกว่า กรุงเทพฯ 8 นาทีในเดือนมิถุนายน และ13 นาทีในเดือนธันวาคม
- วันยาวที่สุด (21 มิ.ย.)
- 05:44 – 19:01 · 13 ชม. 17 นาที
- วันสั้นที่สุด (21 ธ.ค.)
- 06:49 – 17:48 · 10 ชม. 59 นาที
- ช่วงแกว่งทั้งปี
- 2 ชม. 18 นาที
- อาทิตย์ขึ้น มิ.ย.
- เร็วกว่ากรุงเทพฯ 8 นาที
- อาทิตย์ตก ธ.ค.
- เร็วกว่ากรุงเทพฯ 7 นาที
ความยาวของวันที่พะเยาแกว่ง 2 ชม. 18 นาที ระหว่างกลางปีกับปลายปี ซึ่งถือว่ากว้าง เพราะอยู่ค่อนไปทางเหนือ ยิ่งไกลเส้นศูนย์สูตรช่วงแกว่งยิ่งมาก
พระอาทิตย์ขึ้น–ตกที่พะเยา ทั้ง 12 เดือน
ยกวันที่ 15 ของแต่ละเดือนมาเป็นตัวแทน · เที่ยงวันจริงคือตอนที่ดวงอาทิตย์ อยู่สูงสุดจริง ๆ ซึ่งไม่ตรงกับ 12:00 บนนาฬิกา
| เดือน | อาทิตย์ขึ้น | อาทิตย์ตก | เที่ยงวันจริง | กลางวันยาว |
|---|---|---|---|---|
| มกราคม | 06:57 | 18:03 | 12:30 | 11 ชม. 06 นาที |
| กุมภาพันธ์ | 06:49 | 18:20 | 12:35 | 11 ชม. 31 นาที |
| มีนาคม | 06:29 | 18:30 | 12:29 | 12 ชม. 01 นาที |
| เมษายน | 06:03 | 18:38 | 12:20 | 12 ชม. 35 นาที |
| พฤษภาคม | 05:46 | 18:48 | 12:17 | 13 ชม. 02 นาที |
| มิถุนายน | 05:43 | 18:59 | 12:21 | 13 ชม. 16 นาที |
| กรกฎาคม | 05:51 | 19:02 | 12:26 | 13 ชม. 11 นาที |
| สิงหาคม | 06:01 | 18:48 | 12:25 | 12 ชม. 47 นาที |
| กันยายน | 06:08 | 18:23 | 12:16 | 12 ชม. 15 นาที |
| ตุลาคม | 06:15 | 17:58 | 12:06 | 11 ชม. 43 นาที |
| พฤศจิกายน | 06:28 | 17:42 | 12:05 | 11 ชม. 14 นาที |
| ธันวาคม | 06:46 | 17:45 | 12:15 | 10 ชม. 59 นาที |
เที่ยงวันจริงที่พะเยาในเดือนมิถุนายนคือ 12:22 — ช้ากว่าเที่ยงตรงบนนาฬิกา 22 นาที เพราะเวลามาตรฐานของไทยยึดลองจิจูด 105°E ทั้งประเทศ ส่วนพะเยาอยู่ที่ 99.894°E ยิ่งจังหวัดอยู่ทางตะวันตก เที่ยงวันจริงยิ่งมาช้ากว่านาฬิกา
วันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุด — ไม่ใช่วันครีษมายัน
คนมักคิดว่าวันที่กลางวันยาวที่สุด (21 มิถุนายน) คือวันที่พระอาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุดด้วยซึ่งไม่จริง ที่พะเยาวันครีษมายันพระอาทิตย์ขึ้น 05:44 แต่ช่วงที่ขึ้นเช้าที่สุดจริง ๆ คือ 05:42 ซึ่งมาก่อนหน้านั้น
- ขึ้นเช้าที่สุด
- 05:42 — เท่ากันทั้งหมด 18 วัน (28 พฤษภาคม 2569 ถึง 14 มิถุนายน 2569)
- ขึ้นสายที่สุด
- 06:57 — เท่ากันทั้งหมด 12 วัน (13 มกราคม 2569 ถึง 24 มกราคม 2569)
สาเหตุคือสมการเวลา — โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรีและแกนโลกเอียง ทำให้ "วันสุริยคติจริง" ยาวไม่เท่ากันตลอดปี เที่ยงวันจริงจึงเลื่อนไปมาได้เป็นสิบนาที ผลคือวันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าสุดกับวันที่กลางวันยาวสุดเป็นคนละวันกันและวันที่อาทิตย์ขึ้นสายที่สุดไปตกกลางเดือนมกราคม ไม่ใช่วันเหมันตายัน
🔴 เราบอกเป็นช่วงวันที่เพราะเวลาปัดเป็นนาที วันข้างเคียงกันหลายวันจึงให้ค่าเท่ากันเป๊ะ — การชี้ว่า "เช้าสุดวันที่ ... วันเดียว" คือความแม่นยำที่มากกว่าข้อมูลจริงรองรับ