พระอาทิตย์ขึ้น–ตก ตาก
ตากอยู่ภาคกลาง พิกัดตัวเมือง 16.862°N 99.129°E — เป็นจังหวัดที่อยู่ทางตะวันออกเป็นอันดับที่ 70 และเหนือเป็นอันดับที่ 18 จาก 77 จังหวัด ตำแหน่งนี้ทำให้พระอาทิตย์ขึ้นที่นี่เร็วกว่า กรุงเทพฯ 1 นาทีในเดือนมิถุนายน และ12 นาทีในเดือนธันวาคม
- วันยาวที่สุด (21 มิ.ย.)
- 05:51 – 18:59 · 13 ชม. 08 นาที
- วันสั้นที่สุด (21 ธ.ค.)
- 06:48 – 17:55 · 11 ชม. 07 นาที
- ช่วงแกว่งทั้งปี
- 2 ชม. 01 นาที
- อาทิตย์ขึ้น มิ.ย.
- เร็วกว่ากรุงเทพฯ 1 นาที
- อาทิตย์ตก ธ.ค.
- เท่ากับกรุงเทพฯ
ความยาวของวันที่ตากแกว่ง 2 ชม. 01 นาที ระหว่างกลางปีกับปลายปี ซึ่งถือว่ากว้าง เพราะอยู่ค่อนไปทางเหนือ ยิ่งไกลเส้นศูนย์สูตรช่วงแกว่งยิ่งมาก
พระอาทิตย์ขึ้น–ตกที่ตาก ทั้ง 12 เดือน
ยกวันที่ 15 ของแต่ละเดือนมาเป็นตัวแทน · เที่ยงวันจริงคือตอนที่ดวงอาทิตย์ อยู่สูงสุดจริง ๆ ซึ่งไม่ตรงกับ 12:00 บนนาฬิกา
| เดือน | อาทิตย์ขึ้น | อาทิตย์ตก | เที่ยงวันจริง | กลางวันยาว |
|---|---|---|---|---|
| มกราคม | 06:56 | 18:10 | 12:33 | 11 ชม. 14 นาที |
| กุมภาพันธ์ | 06:50 | 18:26 | 12:38 | 11 ชม. 36 นาที |
| มีนาคม | 06:32 | 18:33 | 12:32 | 12 ชม. 01 นาที |
| เมษายน | 06:08 | 18:39 | 12:24 | 12 ชม. 31 นาที |
| พฤษภาคม | 05:52 | 18:47 | 12:20 | 12 ชม. 55 นาที |
| มิถุนายน | 05:50 | 18:58 | 12:24 | 13 ชม. 08 นาที |
| กรกฎาคม | 05:58 | 19:01 | 12:29 | 13 ชม. 03 นาที |
| สิงหาคม | 06:07 | 18:49 | 12:28 | 12 ชม. 42 นาที |
| กันยายน | 06:12 | 18:26 | 12:19 | 12 ชม. 14 นาที |
| ตุลาคม | 06:16 | 18:02 | 12:09 | 11 ชม. 46 นาที |
| พฤศจิกายน | 06:27 | 17:48 | 12:08 | 11 ชม. 21 นาที |
| ธันวาคม | 06:44 | 17:52 | 12:18 | 11 ชม. 08 นาที |
เที่ยงวันจริงที่ตากในเดือนมิถุนายนคือ 12:25 — ช้ากว่าเที่ยงตรงบนนาฬิกา 25 นาที เพราะเวลามาตรฐานของไทยยึดลองจิจูด 105°E ทั้งประเทศ ส่วนตากอยู่ที่ 99.129°E ยิ่งจังหวัดอยู่ทางตะวันตก เที่ยงวันจริงยิ่งมาช้ากว่านาฬิกา
วันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุด — ไม่ใช่วันครีษมายัน
คนมักคิดว่าวันที่กลางวันยาวที่สุด (21 มิถุนายน) คือวันที่พระอาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุดด้วยซึ่งไม่จริง ที่ตากวันครีษมายันพระอาทิตย์ขึ้น 05:51 แต่ช่วงที่ขึ้นเช้าที่สุดจริง ๆ คือ 05:49 ซึ่งมาก่อนหน้านั้น
- ขึ้นเช้าที่สุด
- 05:49 — เท่ากันทั้งหมด 12 วัน (30 พฤษภาคม 2569 ถึง 10 มิถุนายน 2569)
- ขึ้นสายที่สุด
- 06:56 — เท่ากันทั้งหมด 16 วัน (13 มกราคม 2569 ถึง 28 มกราคม 2569)
สาเหตุคือสมการเวลา — โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรีและแกนโลกเอียง ทำให้ "วันสุริยคติจริง" ยาวไม่เท่ากันตลอดปี เที่ยงวันจริงจึงเลื่อนไปมาได้เป็นสิบนาที ผลคือวันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าสุดกับวันที่กลางวันยาวสุดเป็นคนละวันกันและวันที่อาทิตย์ขึ้นสายที่สุดไปตกกลางเดือนมกราคม ไม่ใช่วันเหมันตายัน
🔴 เราบอกเป็นช่วงวันที่เพราะเวลาปัดเป็นนาที วันข้างเคียงกันหลายวันจึงให้ค่าเท่ากันเป๊ะ — การชี้ว่า "เช้าสุดวันที่ ... วันเดียว" คือความแม่นยำที่มากกว่าข้อมูลจริงรองรับ