พระอาทิตย์ขึ้น–ตก กาฬสินธุ์
กาฬสินธุ์อยู่ภาคอีสาน พิกัดตัวเมือง 16.437°N 103.522°E — เป็นจังหวัดที่อยู่ทางตะวันออกเป็นอันดับที่ 10 และเหนือเป็นอันดับที่ 24 จาก 77 จังหวัด ตำแหน่งนี้ทำให้พระอาทิตย์ขึ้นที่นี่เร็วกว่า กรุงเทพฯ 18 นาทีในเดือนมิถุนายน และ7 นาทีในเดือนธันวาคม
- วันยาวที่สุด (21 มิ.ย.)
- 05:34 – 18:41 · 13 ชม. 07 นาที
- วันสั้นที่สุด (21 ธ.ค.)
- 06:29 – 17:38 · 11 ชม. 09 นาที
- ช่วงแกว่งทั้งปี
- 1 ชม. 58 นาที
- อาทิตย์ขึ้น มิ.ย.
- เร็วกว่ากรุงเทพฯ 18 นาที
- อาทิตย์ตก ธ.ค.
- เร็วกว่ากรุงเทพฯ 17 นาที
ความยาวของวันที่กาฬสินธุ์แกว่ง 1 ชม. 58 นาที ระหว่างกลางปีกับปลายปี ซึ่งถือว่ากว้าง เพราะอยู่ค่อนไปทางเหนือ ยิ่งไกลเส้นศูนย์สูตรช่วงแกว่งยิ่งมาก
พระอาทิตย์ขึ้น–ตกที่กาฬสินธุ์ ทั้ง 12 เดือน
ยกวันที่ 15 ของแต่ละเดือนมาเป็นตัวแทน · เที่ยงวันจริงคือตอนที่ดวงอาทิตย์ อยู่สูงสุดจริง ๆ ซึ่งไม่ตรงกับ 12:00 บนนาฬิกา
| เดือน | อาทิตย์ขึ้น | อาทิตย์ตก | เที่ยงวันจริง | กลางวันยาว |
|---|---|---|---|---|
| มกราคม | 06:38 | 17:53 | 12:15 | 11 ชม. 15 นาที |
| กุมภาพันธ์ | 06:32 | 18:08 | 12:20 | 11 ชม. 36 นาที |
| มีนาคม | 06:14 | 18:16 | 12:15 | 12 ชม. 02 นาที |
| เมษายน | 05:51 | 18:21 | 12:06 | 12 ชม. 30 นาที |
| พฤษภาคม | 05:36 | 18:29 | 12:02 | 12 ชม. 53 นาที |
| มิถุนายน | 05:33 | 18:39 | 12:06 | 13 ชม. 06 นาที |
| กรกฎาคม | 05:41 | 18:42 | 12:12 | 13 ชม. 01 นาที |
| สิงหาคม | 05:50 | 18:31 | 12:10 | 12 ชม. 41 นาที |
| กันยายน | 05:54 | 18:08 | 12:01 | 12 ชม. 14 นาที |
| ตุลาคม | 05:58 | 17:45 | 11:52 | 11 ชม. 47 นาที |
| พฤศจิกายน | 06:09 | 17:31 | 11:50 | 11 ชม. 22 นาที |
| ธันวาคม | 06:26 | 17:36 | 12:01 | 11 ชม. 10 นาที |
เที่ยงวันจริงที่กาฬสินธุ์ในเดือนมิถุนายนคือ 12:08 — ช้ากว่าเที่ยงตรงบนนาฬิกา 8 นาที เพราะเวลามาตรฐานของไทยยึดลองจิจูด 105°E ทั้งประเทศ ส่วนกาฬสินธุ์อยู่ที่ 103.522°E ยิ่งจังหวัดอยู่ทางตะวันตก เที่ยงวันจริงยิ่งมาช้ากว่านาฬิกา
วันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุด — ไม่ใช่วันครีษมายัน
คนมักคิดว่าวันที่กลางวันยาวที่สุด (21 มิถุนายน) คือวันที่พระอาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุดด้วยซึ่งไม่จริง ที่กาฬสินธุ์วันครีษมายันพระอาทิตย์ขึ้น 05:34 แต่ช่วงที่ขึ้นเช้าที่สุดจริง ๆ คือ 05:32 ซึ่งมาก่อนหน้านั้น
- ขึ้นเช้าที่สุด
- 05:32 — เท่ากันทั้งหมด 5 วัน (2 มิถุนายน 2569 ถึง 6 มิถุนายน 2569)
- ขึ้นสายที่สุด
- 06:38 — เท่ากันทั้งหมด 13 วัน (15 มกราคม 2569 ถึง 27 มกราคม 2569)
สาเหตุคือสมการเวลา — โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรีและแกนโลกเอียง ทำให้ "วันสุริยคติจริง" ยาวไม่เท่ากันตลอดปี เที่ยงวันจริงจึงเลื่อนไปมาได้เป็นสิบนาที ผลคือวันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าสุดกับวันที่กลางวันยาวสุดเป็นคนละวันกันและวันที่อาทิตย์ขึ้นสายที่สุดไปตกกลางเดือนมกราคม ไม่ใช่วันเหมันตายัน
🔴 เราบอกเป็นช่วงวันที่เพราะเวลาปัดเป็นนาที วันข้างเคียงกันหลายวันจึงให้ค่าเท่ากันเป๊ะ — การชี้ว่า "เช้าสุดวันที่ ... วันเดียว" คือความแม่นยำที่มากกว่าข้อมูลจริงรองรับ