พระอาทิตย์ขึ้น–ตก มหาสารคาม
มหาสารคามอยู่ภาคอีสาน พิกัดตัวเมือง 16.175°N 103.319°E — เป็นจังหวัดที่อยู่ทางตะวันออกเป็นอันดับที่ 12 และเหนือเป็นอันดับที่ 26 จาก 77 จังหวัด ตำแหน่งนี้ทำให้พระอาทิตย์ขึ้นที่นี่เร็วกว่า กรุงเทพฯ 16 นาทีในเดือนมิถุนายน และ6 นาทีในเดือนธันวาคม
- วันยาวที่สุด (21 มิ.ย.)
- 05:36 – 18:41 · 13 ชม. 05 นาที
- วันสั้นที่สุด (21 ธ.ค.)
- 06:30 – 17:40 · 11 ชม. 10 นาที
- ช่วงแกว่งทั้งปี
- 1 ชม. 55 นาที
- อาทิตย์ขึ้น มิ.ย.
- เร็วกว่ากรุงเทพฯ 16 นาที
- อาทิตย์ตก ธ.ค.
- เร็วกว่ากรุงเทพฯ 15 นาที
ความยาวของวันที่มหาสารคามแกว่ง 1 ชม. 55 นาที ระหว่างกลางปีกับปลายปี ซึ่งถือว่ากว้าง เพราะอยู่ค่อนไปทางเหนือ ยิ่งไกลเส้นศูนย์สูตรช่วงแกว่งยิ่งมาก
พระอาทิตย์ขึ้น–ตกที่มหาสารคาม ทั้ง 12 เดือน
ยกวันที่ 15 ของแต่ละเดือนมาเป็นตัวแทน · เที่ยงวันจริงคือตอนที่ดวงอาทิตย์ อยู่สูงสุดจริง ๆ ซึ่งไม่ตรงกับ 12:00 บนนาฬิกา
| เดือน | อาทิตย์ขึ้น | อาทิตย์ตก | เที่ยงวันจริง | กลางวันยาว |
|---|---|---|---|---|
| มกราคม | 06:38 | 17:54 | 12:16 | 11 ชม. 16 นาที |
| กุมภาพันธ์ | 06:32 | 18:10 | 12:21 | 11 ชม. 38 นาที |
| มีนาคม | 06:15 | 18:17 | 12:16 | 12 ชม. 02 นาที |
| เมษายน | 05:52 | 18:22 | 12:07 | 12 ชม. 30 นาที |
| พฤษภาคม | 05:37 | 18:30 | 12:03 | 12 ชม. 53 นาที |
| มิถุนายน | 05:35 | 18:40 | 12:07 | 13 ชม. 05 นาที |
| กรกฎาคม | 05:43 | 18:43 | 12:13 | 13 ชม. 00 นาที |
| สิงหาคม | 05:51 | 18:31 | 12:11 | 12 ชม. 40 นาที |
| กันยายน | 05:55 | 18:09 | 12:02 | 12 ชม. 14 นาที |
| ตุลาคม | 05:59 | 17:46 | 11:53 | 11 ชม. 47 นาที |
| พฤศจิกายน | 06:10 | 17:33 | 11:51 | 11 ชม. 23 นาที |
| ธันวาคม | 06:26 | 17:37 | 12:02 | 11 ชม. 11 นาที |
เที่ยงวันจริงที่มหาสารคามในเดือนมิถุนายนคือ 12:08 — ช้ากว่าเที่ยงตรงบนนาฬิกา 8 นาที เพราะเวลามาตรฐานของไทยยึดลองจิจูด 105°E ทั้งประเทศ ส่วนมหาสารคามอยู่ที่ 103.319°E ยิ่งจังหวัดอยู่ทางตะวันตก เที่ยงวันจริงยิ่งมาช้ากว่านาฬิกา
วันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุด — ไม่ใช่วันครีษมายัน
คนมักคิดว่าวันที่กลางวันยาวที่สุด (21 มิถุนายน) คือวันที่พระอาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุดด้วยซึ่งไม่จริง ที่มหาสารคามวันครีษมายันพระอาทิตย์ขึ้น 05:36 แต่ช่วงที่ขึ้นเช้าที่สุดจริง ๆ คือ 05:34 ซึ่งมาก่อนหน้านั้น
- ขึ้นเช้าที่สุด
- 05:34 — เท่ากันทั้งหมด 21 วัน (25 พฤษภาคม 2569 ถึง 14 มิถุนายน 2569)
- ขึ้นสายที่สุด
- 06:38 — เท่ากันทั้งหมด 19 วัน (12 มกราคม 2569 ถึง 30 มกราคม 2569)
สาเหตุคือสมการเวลา — โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรีและแกนโลกเอียง ทำให้ "วันสุริยคติจริง" ยาวไม่เท่ากันตลอดปี เที่ยงวันจริงจึงเลื่อนไปมาได้เป็นสิบนาที ผลคือวันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าสุดกับวันที่กลางวันยาวสุดเป็นคนละวันกันและวันที่อาทิตย์ขึ้นสายที่สุดไปตกกลางเดือนมกราคม ไม่ใช่วันเหมันตายัน
🔴 เราบอกเป็นช่วงวันที่เพราะเวลาปัดเป็นนาที วันข้างเคียงกันหลายวันจึงให้ค่าเท่ากันเป๊ะ — การชี้ว่า "เช้าสุดวันที่ ... วันเดียว" คือความแม่นยำที่มากกว่าข้อมูลจริงรองรับ