พระอาทิตย์ขึ้น–ตก นครพนม
นครพนมอยู่ภาคอีสาน พิกัดตัวเมือง 17.409°N 104.781°E — เป็นจังหวัดที่อยู่ทางตะวันออกเป็นอันดับที่ 2 และเหนือเป็นอันดับที่ 14 จาก 77 จังหวัด ตำแหน่งนี้ทำให้พระอาทิตย์ขึ้นที่นี่เร็วกว่า กรุงเทพฯ 24 นาทีในเดือนมิถุนายน และ10 นาทีในเดือนธันวาคม
- วันยาวที่สุด (21 มิ.ย.)
- 05:28 – 18:38 · 13 ชม. 10 นาที
- วันสั้นที่สุด (21 ธ.ค.)
- 06:26 – 17:32 · 11 ชม. 06 นาที
- ช่วงแกว่งทั้งปี
- 2 ชม. 04 นาที
- อาทิตย์ขึ้น มิ.ย.
- เร็วกว่ากรุงเทพฯ 24 นาที
- อาทิตย์ตก ธ.ค.
- เร็วกว่ากรุงเทพฯ 23 นาที
ความยาวของวันที่นครพนมแกว่ง 2 ชม. 04 นาที ระหว่างกลางปีกับปลายปี ซึ่งถือว่ากว้าง เพราะอยู่ค่อนไปทางเหนือ ยิ่งไกลเส้นศูนย์สูตรช่วงแกว่งยิ่งมาก
พระอาทิตย์ขึ้น–ตกที่นครพนม ทั้ง 12 เดือน
ยกวันที่ 15 ของแต่ละเดือนมาเป็นตัวแทน · เที่ยงวันจริงคือตอนที่ดวงอาทิตย์ อยู่สูงสุดจริง ๆ ซึ่งไม่ตรงกับ 12:00 บนนาฬิกา
| เดือน | อาทิตย์ขึ้น | อาทิตย์ตก | เที่ยงวันจริง | กลางวันยาว |
|---|---|---|---|---|
| มกราคม | 06:34 | 17:46 | 12:10 | 11 ชม. 12 นาที |
| กุมภาพันธ์ | 06:28 | 18:02 | 12:15 | 11 ชม. 34 นาที |
| มีนาคม | 06:09 | 18:11 | 12:10 | 12 ชม. 02 นาที |
| เมษายน | 05:45 | 18:17 | 12:01 | 12 ชม. 32 นาที |
| พฤษภาคม | 05:29 | 18:26 | 11:57 | 12 ชม. 57 นาที |
| มิถุนายน | 05:26 | 18:36 | 12:01 | 13 ชม. 10 นาที |
| กรกฎาคม | 05:35 | 18:39 | 12:07 | 13 ชม. 04 นาที |
| สิงหาคม | 05:44 | 18:27 | 12:05 | 12 ชม. 43 นาที |
| กันยายน | 05:49 | 18:03 | 11:56 | 12 ชม. 14 นาที |
| ตุลาคม | 05:54 | 17:39 | 11:47 | 11 ชม. 45 นาที |
| พฤศจิกายน | 06:06 | 17:25 | 11:45 | 11 ชม. 19 นาที |
| ธันวาคม | 06:23 | 17:29 | 11:56 | 11 ชม. 06 นาที |
เที่ยงวันจริงที่นครพนมในเดือนมิถุนายนคือ 12:03 — ช้ากว่าเที่ยงตรงบนนาฬิกา 3 นาที เพราะเวลามาตรฐานของไทยยึดลองจิจูด 105°E ทั้งประเทศ ส่วนนครพนมอยู่ที่ 104.781°E ยิ่งจังหวัดอยู่ทางตะวันตก เที่ยงวันจริงยิ่งมาช้ากว่านาฬิกา
วันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุด — ไม่ใช่วันครีษมายัน
คนมักคิดว่าวันที่กลางวันยาวที่สุด (21 มิถุนายน) คือวันที่พระอาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุดด้วยซึ่งไม่จริง ที่นครพนมวันครีษมายันพระอาทิตย์ขึ้น 05:28 แต่ช่วงที่ขึ้นเช้าที่สุดจริง ๆ คือ 05:26 ซึ่งมาก่อนหน้านั้น
- ขึ้นเช้าที่สุด
- 05:26 — เท่ากันทั้งหมด 21 วัน (26 พฤษภาคม 2569 ถึง 15 มิถุนายน 2569)
- ขึ้นสายที่สุด
- 06:34 — เท่ากันทั้งหมด 19 วัน (11 มกราคม 2569 ถึง 29 มกราคม 2569)
สาเหตุคือสมการเวลา — โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรีและแกนโลกเอียง ทำให้ "วันสุริยคติจริง" ยาวไม่เท่ากันตลอดปี เที่ยงวันจริงจึงเลื่อนไปมาได้เป็นสิบนาที ผลคือวันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าสุดกับวันที่กลางวันยาวสุดเป็นคนละวันกันและวันที่อาทิตย์ขึ้นสายที่สุดไปตกกลางเดือนมกราคม ไม่ใช่วันเหมันตายัน
🔴 เราบอกเป็นช่วงวันที่เพราะเวลาปัดเป็นนาที วันข้างเคียงกันหลายวันจึงให้ค่าเท่ากันเป๊ะ — การชี้ว่า "เช้าสุดวันที่ ... วันเดียว" คือความแม่นยำที่มากกว่าข้อมูลจริงรองรับ